ઈજીપ્તની રાણી કલીયોપેટ્રા

                                    ઈજીપ્તની રાણી કલીયોપેટ્રા

રાણી કલીયોપેટ્રાનું નામ તો બધાએ સાંભળ્યું જ હશે. તેનું સૌન્દર્ય અને તેની રાજ ચલાવવાની કુશળતાને લીધે તે દુનિયામાં ખૂબ જ જાણીતી છે. ઈજીપ્તમાં ટોલેમી વંશની તે છેલ્લી રાજા હતી. તેનું આખું નામ કલીયોપેટ્રા-7 ફીલોપેટર હતું. કલીયોપેટ્રા ગ્રીક નામ છે, તેનો અર્થ ‘પિતાની કીર્તિ’ એવો થાય છે.

કલીયોપેટ્રાનો જન્મ ઈ.સ. પૂર્વે ૬૯માં એટલે કે આજથી ૨૦૮૫ વર્ષ પહેલાં ઈજીપ્તમાં થયો હતો. તે વખતે ઈજીપ્તમાં, તેના પિતા ટોલેમી-૧૨ ઓલેટસનું રાજ ચાલતું હતું. ટોલેમીઓ મેસેડોનીયન ગ્રીક કુટુંબના (એલેક્ઝાન્ડર ધ ગ્રેટના વંશજો) હતા, અને અને ગ્રીક ભાષા જ બોલતા. પણ કલીયોપેટ્રાએ ઈજીપ્તની  ભાષા શીખી લીધી હતી અને તે ઈજીપ્શીયન ભાષામાં જ વાત કરતી. તે ઈજીપ્તની દેવી આઈસીસની પૂજા પણ કરતી. તેની માતાનું નામ કલીયોપેટ્રા-૫ હતું. ઈજીપ્તમાં તે વખતે એવો વિચિત્ર રીવાજ હતો કે રાજા પોતાની બહેનને જ પરણતો. તેની માતા તેના પિતાની બહેન હતી.

કલીયોપેટ્રા શરુમાં તેના પિતા જોડે રાજ્ય સંભાળતી, પછી તે તેના ભાઈઓ ટોલેમી-૧૩ અને ટોલેમી-14 જોડે રાજ સંભાળવા લાગી. રીવાજ મૂજબ તેણે તેના આ બંને ભાઈઓ જોડે લગ્ન કર્યાં. પણ તેમને બાળકો ન હતાં. તેને ભાઈઓ જોડે બહુ ફાવ્યું નહિ, આથી તે સ્વતંત્ર રીતે રાજ કરવા લાગી. તેણે ટોલેમી અટક પણ છોડી દીધી.

એવામાં કલીયોપેટ્રાને જુલિયસ સીઝર જોડે પરિચય થયો. સીઝર રોમન યોદ્ધો અને શાસક હતો. કલીયોપેટ્રા સીઝરને ઈ.સ. પૂર્વે ૪૮માં પહેલી વાર મળી ત્યારે તે ૨૧ વર્ષની અને સીઝર ૫૨ વર્ષનો હતો. છતાં ય આ સંબંધ પ્રેમમાં પરિણમ્યો. તેણે સીઝર સાથે લગ્ન કર્યાં. તેમને એક પુત્ર જન્મ્યો, તેનું નામ સિઝેરીયન રાખ્યું. ઈ.સ. પૂર્વે ૪૪માં સીઝરનું ખૂન થયું. ત્યાર પછી કલીયોપેટ્રાએ રોમના શાસક માર્ક એન્ટોની જોડે સંબંધ રાખ્યો, તેમાં તેને બે દિકરીઓ કલીયોપેટ્રા સેલીન-૨ અને એલેક્ઝાન્ડર હેલીઓસ તથા એક દિકરો ટોલેમી ફિલાડેલફસ થયા. એન્ટોનીએ એક યુદ્ધમાં હારતાં, આપઘાત કર્યો. કલીયોપેટ્રાએ પણ રીવાજ મૂજબ પોતાની જાતને સર્પદંશ દઈ આપઘાત કર્યો. કલીયોપેટ્રા મરી ગઈ એ દિવસ, ઓગસ્ટ ૧૨, ઈ.સ. પૂર્વે ૩૦ હતો. તેણે ઈ.સ. પૂર્વે ૫૧ થી ૩૦ એમ ૨૧ વર્ષ રાજ કર્યું. તે ક્વીન ઓફ નાઇલ કહેવાતી. પુરુષ રાજાઓના જમાનામાં તે એક પ્રભાવશાળી સ્ત્રી નેતા હતી. નાઇલ એ ઈજીપ્તની નદીનું નામ છે.

તેના પછી તેના પુત્ર સિઝેરીયને થોડો સમય ગાદી સંભાળી અને પછી ઈજીપ્તમાં રોમન સામ્રાજ્ય આવી ગયું.

કલીયોપેટ્રા દેખાવે બહુ જ સુંદર હતી. તે હોશિયાર અને ચાર્મીંગ હતી. તેના બોલવામાં બહુ જ મીઠાશ હતી. પોતાની વાત બીજાઓ સ્વીકારે એવી રીતે વાત કરવાની એનામાં આવડત હતી. ભલભલા સત્તાધીશોને વશ કરવાની એનામાં કળા હતી. કહે છે કે તેને નવ ભાષાઓ આવડતી હતી, બીજા દેશોના રાજાઓ જોડે વાત કરવા તેણે દુભાષિયો રાખવો નહોતો પડતો.

કલીયોપેટ્રા પશ્ચિમી સંસ્કૃતિમાં બહુ જાણીતી છે. શેક્સપિયરે તેના જીવન પર ‘એન્ટોની એન્ડ  કલીયોપેટ્રા’ નાટક લખ્યું હતું. જ્યોર્જ બર્નાર્ડ શોએ ‘સીઝર એન્ડ કલીયોપેટ્રા’ નાટક રચ્યું હતું. કલીયોપેટ્રા નામની ફીલ્મ પણ બે વાર બની છે.

1_Cleopatra

2_Cleopatra

3_Cleopatra and Caesar

4_Cleopatra

5_Cleopatra

6_Cleopatra

7_Cleopatra