આપણે ત્યાં શું ખૂટે છે?

                                આપણે ત્યાં શું ખૂટે છે?

આપણો દેશ અને આપણી સંસ્કૃતિ મહાન છે, છતાં, આપણો દેશ દુનિયામાં નંબર વન કેમ નથી? એનાં ઘણાં કારણો છે. અહીં તેની વિગતે વાત કરીએ. (અહીં રજૂ કરેલા વિચારો મારા અંગત વિચારો છે. કોઈએ બંધ બેસતી પાઘડી પહેરી લેવી નહિ.)

દુનિયામાં થયેલી બધી જ આધુનિક શોધખોળો જેવી કે રેલ્વે, પેટ્રોલ અને ડીઝલ એન્જીન, વીજળી, બલ્બ, રેડિયો, અવાજનું રેકોર્ડીંગ, વિડીયો, ટેલિફોન, સેટેલાઈટ, કોમ્પ્યુટર, ઈન્ટરનેટ, મોબાઈલ ફોન વગેરે શોધોમાંથી એક પણ શોધ ભારતમાં થઇ નથી. (ઈન્ટરનેટ કદાચ કોઈ NRI ભારતીયે શોધ્યું હતું.). આપણી સંસ્કૃતિનું કોઈ જ્ઞાન આપણને આવી શોધો કરવામાં કામે લાગ્યું નથી. આપણે બધી જ ટેકનોલોજી પરદેશથી લાવવી પડે છે, અને એના ઉંચા દામ ચૂકવવા પડે છે.

આપણે ત્યાં અંગત સ્વાર્થ બહુ છે, એને લીધે સમગ્ર દેશ વિષે બહુ ઓછા લોકો વિચારે છે. પોતાને લાભ મળી જતો હોય તો ‘બીજાનું જે થવું હોય તે થાય’ એવી વિચારસરણી બહુ જ વ્યાપક છે. એટલે જ તો જૂના જમાનામાં દેશી રજવાડાં એક થઇ ના શક્યાં, અને અંગ્રેજી રાજને હંફાવી ના શક્યાં. આજે પણ દરેક જાતની નોકરીઓમાં, પોતાનો લાભ મેળવવા માટે, બીજાને પાડી દેવામાં કોઈ અચકાતું નથી. દેશનું વ્યાપક હિત કોઈ વિચારતું નથી. ટેક્સની ચોરી કરવામાં કોઈને શરમ નથી આવતી.

દેશમાં ઘણા બુદ્ધિશાળી લીકો છે, પણ તેમના જ્ઞાનની યોગ્ય કદર થતી નથી. એટલે આવું યુવા બુદ્ધિધન પરદેશ ઘસડાઈ જાય છે. આથી નવી શોધખોળો આપણે ત્યાં થતી નથી.

પૈસાની જરૂર દરેકને હોય છે, પૈસા જરૂર કમાવા જોઈએ, પણ તે મહેનત કરીને નીતિથી કમાવા જોઈએ. આપણે ત્યાં પૈસા મેળવવામાં બહુ નીતિ જળવાતી નથી. ઘણી વાર ગરજનો લાભ લઇ કાળાબજાર વગેરે થતું હોય છે.

લાંચરુશવત અને ભ્રષ્ટાચારની બદી ખૂબ ફાલીફુલી છે. કામ કરાવવા માટે પૈસા ખવડાવવાની જાણે કે પ્રથા પડી ગઈ છે. સાચું કામ કરાવવામાં પણ પૈસા આપવા પડે છે. ઘણા લોકો પૈસા આપીને ખોટાં કામ પણ કરાવી જાય છે. સત્તા પર બેઠેલાને આવા અનીતિના પૈસા લેવામાં કોઈ શરમ નડતી નથી કે તેના દિલમાં ખોટું કર્યાનો કોઈ વસવસો થતો નથી. બસ, બધાને કોઈ પણ ભોગે પૈસા જ ભેગા કરવા છે. આવી પરિસ્થિતિમાં દેશનો વિકાસ કઈ રીતે થાય?

આપણે ત્યાં શિસ્તનો બહુ જ અભાવ છે. બસમાં ચડવામાં, ટીકીટના કાઉન્ટર આગળ, મંદિરોમાં કે અન્ય સ્થળે લોકો લાઈનમાં જવાનું શીખતા નથી. દરેકને એમ જ થાય છે કે બસ, હું જ પહેલો પહોંચી જાઉં. રોડ પરના ટ્રાફીકમાં તો બહુ જ અશિસ્ત છે. વિદેશોનું જોઇને આ બધું શીખવું જોઈએ.

આપણે ત્યાં ઘણી જગાએ ગંદકીનું સામ્રાજ્ય જોવા મળે છે. ચોખ્ખાઈ રાખીએ તો વાતાવરણ સારું રહે, દેખાય પણ સારું અને રોગ ઓછા થાય. પણ લોકો આ બાબત સમજતા નથી. આપણે ત્યાં રોડ પર કાગળના ડુચા, પ્લાસ્ટીકની બોટલો અને કોથળીઓ, ગાભા, રોડાં – આવું બધું જોવા મળશે. શું, આ બધો કચરો ડસ્ટબિનમાં ના નાખી શકાય? લોકોએ પોતે જ ચોખ્ખાઈ રાખતાં શીખવું પડશે.

આપણા દેશને આગળ લાવવા માટે સરકારમાં કામ કરતા દરેક માણસે પ્રમાણિકતાથી જીવવું પડશે. દેશની સમૃદ્ધિ વધે અને પરદેશમાં આપણું વજન પડે, એ રીતનો વ્યવહાર રાખવો પડશે. પ્રજાએ પણ આ બાબતોમાં સાથસહકાર આપવો જોઈએ. બીજા આગળ પડતા દેશોએ જે પ્રાપ્ત કર્યું છે, તે બધું જ આપણે વિકસાવવું પડશે, તો જ આપણો દેશ નંબર વન તરફ આગળ જઈ શકે.