ગીતો સાંભળવાનો આનંદ

તમને ગીતો સાંભળવાનો શોખ ખરો? મને છે.

તમારે આજે કોઈ પણ ફિલ્મી ગીત કે ગરબા કે ભજન સાંભળવું હોય તો કેટલી બધી સગવડો, આંગળીને ટેરવે ઉપલબ્ધ છે ! મોબાઈલ કે લેપટોપમાં ઈન્ટરનેટ વડે, કોઈ પણ ગીત તરત સાંભળવા મળે. આ ઉપરાંત, ટેપ રેકોર્ડ કે સીડી મારફતે, ઈન્ટરનેટ સિવાય પણ ઘણું સંગીત સાંભળવા મળે. રેડીઓ અને ટીવી પણ સંગીત પીરસે. પણ આશરે પચાસ-સાઠ વર્ષ પહેલાંનો જમાનો એવો હતો કે એક ગીત સાંભળવા માટે પણ તડપવું પડે.

એ જમાનામાં અમે ગામડામાં રહેતા હતા, ત્યારની વાત કરું. અમારા ગામમાં હજુ વીજળી આવી ન હતી. ગામમાં માત્ર બે કે ત્રણ જણને ઘેર જ રેડીઓ હતો. (જૂના જમાનાનો ભારેખમ મોટો રેડીઓ) ટીવી, ટેપરેકોર્ડ તો હતા જ નહિ. લેપટોપ અને મોબાઈલ તો શોધાયા જ ન હતા. ગામમાં સિનેમા થીયેટર હતું જ નહિ. એટલે તમને ફિલ્મનું એક પણ ગીત ક્યાંય સાંભળવા ન મળે. શું કરવું?

કોઈને ઘેર લગ્ન હોય અને તે જો વરઘોડા માટે બેન્ડ વાજાંવાળાને નજીકના શહેરમાંથી બોલાવે, તો વાજાંવાળા જે ગીત વગાડે તે સાંભળીને ખુશ થઇ જતા. (એમાં વાજાંવાળા મન ડોલે, મેરા તન ડોલે…., મેરા નામ રાજુ…., મેરા દિલ એ પુકારે આ જા…, તું ગંગા કી મોજ મેં જમના કી ધારા…આવાં ગીતોની ધૂન વગાડતા.) નજીકના શહેરમાંથી થાળીવાજુ (રેકોર્ડ પ્લેયર) ભાડે મળતું. ગામના એક ભાઈએ થાળી વાજુ વસાવ્યું હતું. તે લગ્ન પ્રસંગે ભાડે આપતા. વીજળી નહોતી, એટલે સ્પ્રીંગથી ચાવી ભરીને થાળી વાજા પર રેકોર્ડ ચાલતી. એમાં ગીતો સાંભળવાની મજા આવી જતી. અમે તો, લગ્નવાળાને ત્યાં જ ફરતા રહીને ગીતો સાંભળ્યા કરતા. એમાં ય ઉપર લખ્યાં એવાં કેટલાં ય ગીતો સાંભળવાની તક મળતી. મૂકેશ, લતા મંગેશકર, રફી કે કોઈનાં ય નામ નહોતાં સાંભળ્યાં, આ ગીતો કેવી રીતે ગવાઇને અહીં આવી ગયાં, એની કોઈ ગતાગમ નહોતી, બસ ગીતો સાંભળવાનો આનંદ અદ્ભુત હતો.

લગભગ દર વર્ષે એક વાર ગામમાં ભવાઈ કે નાટક કંપની આવતી. આવી કંપની ગામના મોટા ચોકમાં મંડપ બાંધીને નાટકો કરતી. કોઈ ટીકીટ નહિ, લોકો ચોકમાં બેસી જાય અને નાટક જુએ. આમાં ગીતોનો એક ખાસ પ્રોગ્રામ હોય. નાટક કંપનીનો એક કલાકાર એક ગીત ગાવાનું શરુ કરે. તમારે એ સિવાયનું બીજું ગીત સાંભળવું હોય તો પેલું ગીત પૂરું થતા પહેલાં જ સીટી મારવાની, અને ૪ આના આપી તમારું ગમતું ગીત તેની પાસે ગવડાવવાનું. અધવચ્ચે જ વળી બીજો કોઈ સીટી મારી, ૮ આના આપી તેની પસંદનું ગીત ગવડાવે. આમ ચડસાચડસીમાં ભાવ ડબલ થતો જાય. એક વાર ગામના રાજા અહીં નાટક જોવા આવેલા, તેમણે એક પટેલની સામે આવી ચડસાચડસીમાં ૬૪ રૂપિયા આપીને છેવટે પોતાનું ગીત ગવડાવ્યું હતું. રાજાનો વટ તો રહેવો જ જોઈએ ને ! ત્યારે તો ૬૪ રૂપિયાની કેટલી બધી કિંમત હતી ! અમને તો બસ ગીત સાંભળવાનો જ આનંદ હતો. એ ગીત મને હજુ એ યાદ છે, ‘જબ પ્યાર કિયા તો ડરના ક્યા…’

ગામમાં એક વાર એક એવી નાટક કંપની આવી હતી કે જેની પાસે થાળી વાજુ હતું. એણે તો નાટક જોવા માટે આઠ આના ટીકીટ પણ રાખી હતી. નાટક શરુ થતા પહેલાં, તે અડધો પોણો કલાક થાળી વાજામાં ગીતો વગાડ્યા કરતી. અમે દૂરથી પણ આ ગીતો સાંભળીને ખુશ ખુશ થઇ જતા. એમાંનાં થોડાં ગીતો, ‘દો હંસો કા જોડા, બિછડ ગયો રે…., ઢુંઢો ઢુંઢો રે સાજના ઢુંઢો…, મેરા નામ રાજુ…’, વગેરે હતાં.

ગામમાં ક્યારેક કોઈને ત્યાં ભજન રાખ્યું હોય ત્યારે ભજનો સાંભળવાની પણ મજા આવતી. નવરાત્રિ વખતે ગરબાની જે રમઝટ જામતી, તે બહુ જ ગમતી. 

પછી તો ભણવા શહેરમાં આવ્યા, પણ ગીતો સાંભળવાની સગવડ ક્યાં હતી? રસ્તે ચાલતા જતા હોઈએ, ત્યારે રોડ પર વાળ કાપવાની સલુનમાં રેડીઓ વાગતો હોય, એમાં કોઈ ગીત કાને પડી જાય. એક રેસ્ટોરન્ટ વાળાએ ‘ચેઈન્જર’ રાખ્યું હતું, એમાં ચાર આના નાખો તો તમારું મનપસંદ ગીત તમને અને ત્યાં નાસ્તો કરવા બેઠેલા બધાને સાંભળવા મળે.  

સારાં અને સુમધુર કર્ણપ્રિય ગીતો સાંભળવાનું તો મને નાનપણથી જ ગમતું હતું. કદાચ આ જન્મજાત ભાવના હશે. બધાને પણ આ ગમતું હશે. કમાતા થયા પછી રેડિયો વસાવ્યો, ત્યારે ઘણાં ગીતો સાંભળવાની તક મળી. પણ આપણને ગમતાં હોય એ ગીતો જ સાંભળવાં હોય તો  ટેપરેકોર્ડ અને કેસેટો જોઈએ, એટલે, સગવડ થઇ ત્યારે ટેપરેકોર્ડ ખરીદ્યું. પસંદગીનાં ગીતોનું લીસ્ટ બનાવ્યું. પછી, એ ગીતોની કેસેટો બજારમાં બનાવડાવી, અને એ ગીતો બહુ જ બહુ જ વાર સાંભળ્યાં. મારો બચેલો બધો જ સમય હું આ ગીતો પાછળ વાપરતો. મનગમતાં ગીતો સાંભળવાની છેક નાનપણની ઈચ્છા હવે પૂરી થઇ. તમને થશે કે મારી પસંદગીનાં એવાં કયાં ગીતો હતાં? તો તેમાંનાં બેચાર ગીતો કહું. ‘મેરે નયના સાવન ભાદો….’, ‘ફૂલ તુમ્હે ભેજા હૈ ખત મેં…’, ‘બહારો ફૂલ બરસાઓ…’, ઝીલમિલ સિતારો કા આંગન હોગા…’, યે મેરી આંખો કે પહલે સપને…’, કભી તન્હાઈઓ મેં યુ હમારી યાદ આયેગી…’,

પછી તો કોમ્પ્યુટર અને ઈન્ટરનેટનો જમાનો આવ્યો. મેં મનગમતાં બધાં જ ગીત કેટલીક વેબસાઈટો પરથી ડાઉનલોડ કરી લીધાં. MP૩ પ્લેયરમાં પણ ઉતાર્યા, અત્યારે અવારનવાર મોબાઈલ, ટીવી કે લેપટોપ પર મનગમતાં ગીતો સાંભળીએ છીએ. નવરાત્રિના દિવસોમાં સોસાયટી કે પાર્ટી પ્લોટમાં કેટલાય ગાયકોનો સુમધુર કંઠ ગરબા સ્વરૂપે માણીએ છીએ. કેટલીયે ‘મ્યુઝીકલ નાઈટ્સ’ જોવાસાંભળવા ગયા છીએ. મનમાં સંતોષ થાય એટલું સંગીત અને ગીતો માણ્યા છે. કોઈ ગાયકને રૂબરૂ સાંભળવાની કે મળવાની તક મળી જાય તો બહુ જ આનંદ આવે છે.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: